İdil Sanat ve Dil Dergisi
www.idildergisi.com
Cilt 14, Sayı 121  2025/6  (ISSN: 2146-9903, E-ISSN: 2147-3056)
Didem ATİŞ

NO Makale Adı
1744980032 MİTOLOJİK BİR ÖĞE OLARAK NAR MOTİFİNİN TEKSTİL SANATINA YANSIMALARI

Nar, anavatanı Asya olan, günümüzde Avustralya’dan Güney Afrika’ya, Amerika Birleşik Devletleri’nden Çin’e kadar tarımı yapılan bir bitkidir. Yüzyıllar boyunca yaşamları tarım ve hayvancılığa bağlı antik dönem topluluklarında zaman zaman bitki ve hayvanlara mistik anlamlar yüklenmiştir. Nar da bu dönemlerden itibaren hemen hemen yetiştiği kültürlerin mitolojilerinde, efsanelerinde ve inançlarında önemli bir yer tutmuştur. Çok eski tekstil örneklerinin çeşitli nedenlerle günümüze ulaşamamış olmasına rağmen; nar betimlemelerinin yapıldığı birçok arkeolojik örnek bulunmaktadır. İnsanoğlunun doğa olaylarına karşı korunma ihtiyacını süreç içinde çeşitli öğelerle özelleştirmesi, süsleme öğelerini katması, örtünme kavramına çeşitli anlamlar da yüklemiştir. Dokumacılık eyleminin günümüzden en az 8000 yıl öncesine kadar uzandığı göz önüne alınırsa, narın bu derece baskın olduğu toplumların tekstillerde motif olarak yer almaması imkansızdır. İlk başlarda genellikle çözgü / atkı ilişkisi içinde üretilen düz kumaşların üzerine çeşitli işleme teknikleriyle yapılan motifler, zamanla dokuma teknolojisinin ilerlemesiyle karmaşık motifli ürünlerin elde edilmesini sağlamıştır. Makalede; arkeolojik örneklerin ışığında, farklı yüzyıl ve kültürlerde üretilmiş, nar motifli tekstil ürünleri görsel veriler eşliğinde incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Nar, Arkeoloji, Mitoloji, Mitolojide Nar, Tekstil, Sanat, Motif